नेपाली पुँजी बजारमा पछिल्लो समय सूचीकृत कम्पनीहरूले आफ्नै सेयर फिर्ता किन्ने अर्थात् ‘बाइ ब्याक’ गर्ने विषयले निकै चर्चा पाएको छ। बजारमा सेयरको अत्यधिक आपूर्ति हुँदा मूल्यमा गिरावट आउने समस्यालाई सम्बोधन गर्न यो एक प्रभावकारी उपकरण मानिन्छ। जब कम्पनीले बजारबाट आफ्नै सेयर खरिद गर्छ, तब बजारमा उपलब्ध सेयरको सङ्ख्या घट्न जान्छ, जसले माग र आपूर्तिको सन्तुलन मिलाउन मद्दत पुर्याउँछ।
सेयर पुनर्खरिदले कम्पनीको वित्तीय सूचकहरूमा पनि सकारात्मक प्रभाव पार्छ। विशेष गरी, कुल नाफालाई बाँकी रहेका सेयर सङ्ख्याले भाग गर्दा निकालिने प्रतिसेयर आम्दानी (ईपीएस) मा यसले वृद्धि ल्याउँछ। सेयर सङ्ख्या कम हुनासाथ प्रतिसेयर लाभांशको क्षमता समेत बढ्ने भएकाले दीर्घकालीन लगानीकर्ताहरूका लागि यो निकै आकर्षक मानिन्छ। यसले कम्पनीको आन्तरिक अवस्था बलियो रहेको र आफ्नै सेयरको मूल्य अवमूल्यन भएको महसुस गरेको सन्देश समेत प्रवाह गर्छ।
यद्यपि, नेपालको सन्दर्भमा ‘बाइ ब्याक’ को व्यवस्था कम्पनी ऐनमा भए पनि यसको व्यवहारिक कार्यान्वयनमा केही कानुनी र प्राविधिक जटिलताहरू देखिन्छन्। नियामक निकायहरूले यस प्रक्रियालाई सहज बनाउन स्पष्ट कार्यविधि ल्याउन आवश्यक छ। यदि ठूला वाणिज्य बैंक र अन्य ब्लुचिप कम्पनीहरूले यो नीति अवलम्बन गर्ने हो भने, यसले नेप्सेको अस्थिरतालाई कम गर्न र लगानीकर्ताको आत्मविश्वास बढाउन कोशेढुङ्गा सावित हुन सक्छ।